Kunst als voeding voor de ziel

tekst&beeld: Barbara le Noble (2015)

 

Kunst zou een veel grotere rol moeten spelen in het onderwijs. Niet alleen het ene uurtje tekenen en muziek in de week maar er zou een compleet nieuw curriculum voor ontwikkeld mogen worden. Een programma dat kinderen uitdaagt, bewust maakt en hun talenten ontwikkelt. Ook voor kinderen die 'niet creatief zijn'. Als het kunstonderwijs op zo'n wijze wordt aangeboden dat er samenhang is, dan zou het veel dieper kunnen raken aan persoonlijkheidsontwikkeling en het welzijn van de mens, maar ook van de groep als geheel. En zo een bijdrage kunnen leveren aan een positief klassenklimaat.

Door kinderen in contact te brengen met diverse kunstvormen leren ze vanuit verschillende perspectieven naar de wereld te kijken. Het gaat niet om een oordeel, er is geen goed en fout. Het gaat om inlevingsvermogen, te ontdekken wat de kunstenaar met zijn werk wil zeggen en bewust te worden waar ze zich geraakt voelen. Deze spiegel geeft inzicht in wat belangrijk voor ze is, in hun waarden en dus in wie ze zelf (willen) zijn. Zelfkennis is een eerste vereiste voor zelfvertrouwen en voor talentontwikkeling. Weten wie je bent en vooral ook wie je niet bent.

Een kunstenaar wil iets overbrengen en kan daarmee de verbinding maken naar de ontvanger, die geraakt wordt (of niet). Iets heel mooi kunnen tekenen is nog geen garantie voor een kunstwerk, de vraag is of de ontvanger geraakt wordt, en dus die verbinding met bepaalde thema's voelt. Universele thema's, zoals bijvoorbeeld eenzaamheid of liefde worden bespreekbaar gemaakt met kinderen. Moeilijke onderwerpen die door er over te filosoferen uit de taboesfeer komen. Veel rappers hebben poëtische teksten geschreven over deze thema's. De uitwisseling van gevoel en ervaring geeft een groter begrip voor de ander en doet iets met de harmonie in een groep.

Door zelf bezig te zijn met expressieve vakken, zoals dans, drama en muziek, worden kinderen uitgedaagd zichzelf te laten zien. Dit kan alleen in een veilige omgeving. Als kinderen een hekel hebben aan deze vakken dan ligt de oorzaak vaak in een gevoel van onveiligheid. Juist dit aspect dient het uitgangspunt te worden voor het het nieuwe curriculum.

Worden wie je bent, volg je hart; het zijn loze kreten zolang er geen balans is in het lesaanbod op school. Ze betekenen zoiets als 'doen wat je van binnen voelt'. Maar dan is het wel van belang dat je geleerd hebt te voelen, dat je van tijd tot tijd uit de ratio kan stappen om dit te ervaren. Kunst is een manier om te verbinden met dat gevoel, met wat er van binnen leeft, en helpt op speelse wijze bij het ontdekken van het levenspad.

Ieder mens is uniek maar kinderen worden continue vergeleken met elkaar, allemaal gemeten langs dezelfde meetlat, beoordeeld op hun cognitieve vaardigheden en op basis daarvan wordt hun waarde en hun toekomst bepaald. Met andere woorden: de waardigheid is gekoppeld aan de vaardigheidIndien een kind de vaardigheid niet beheerst, verliest het tevens een deel van zijn waardigheid. Op zeer jonge leeftijd kan een kind dus al een stuk van zijn eigenwaarde verliezen. Dat doet geen recht aan de begaafdheid van ieder kind. Kunstonderwijs is voor iedereen en kinderen worden niet beoordeeld op hun prestaties. Het is enkel een instrument om te ontdekken wie zij van binnen zijn.

Kunst in het lesprogramma geeft nieuwe invalshoeken en een ander perspectief, zorgt voor creativiteit en inspiratie bij het kind en geeft levensvreugde. Een ode aan het leven zelf.